Türkiye’nin serbest bölgeler dâhil toplam makine ihracatı 2025 yılında 28,7 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Makine İhracatçıları Birliği (MAİB) tarafından açıklanan makine imalat sanayii konsolide verilerine göre, Türkiye’nin serbest bölgeler dâhil toplam makine ihracatı 2025 yılında 28,7 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu rakam, bir önceki yıla göre %1,9 artışa işaret ediyor.

2025 yılında dünya mal ticaretindeki 1 trilyon dolarlık artışın 250 milyar dolarlık bölümünün makine ihracatından geldiğine dikkat çeken MAİB Başkanı Kutlu Karavelioğlu, küresel makine ticaretinde yaklaşık %10 büyüme yaşandığını belirtti. Karavelioğlu, küresel fiyat artışlarının devam ettiğini vurgulayarak, 2026’nın özellikle ilk yarısının firmalar açısından kârlılık, nakit akışı ve sipariş sürekliliği bakımından zorlu geçeceğini ifade etti.

Birim Değer Rekoru Kırıldı

2025 yılında tonaj bazında %6,3 düşüş yaşanmasına rağmen, kilogram başına ortalama ihracat fiyatı 8,1 dolar ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Bu gelişme, sektörün daha yüksek katma değerli ürünlere yöneldiğini gösteriyor.

Kasım sonu verilerine göre yıllıklandırılmış makine ithalatı 45,6 milyar dolar olurken, ihracatın ithalatı karşılama oranı %62,6 seviyesinde gerçekleşti.

Öne Çıkan Pazarlar

- Almanya’ya ihracat: %6,8 artışla 3,2 milyar dolar

- ABD’ye ihracat: %9 artışla 2 milyar dolara yakın

- Suriye’ye ihracat: %189 artışla 130,6 milyon dolar

Buna karşılık, Rusya ile ticaretteki kısıtlamaların etkisi 700 milyon dolar, Irak pazarındaki daralmanın etkisi ise 70 milyon dolar olarak hesaplandı.

Aralık ayında ihracat geçen yılın aynı ayına göre %14 artarak 2,7 milyar dolara yükseldi. Almanya, ABD ve İtalya gibi gelişmiş pazarlara aylık bazda %30’un üzerinde artışlar kaydedildi.

Alt Sektör Performansları

2025 yılında ihracat artışı sağlayan başlıca alanlar:

- Türbin, turbojet ve hidrolik sistemler: %17 artış

- Gıda makineleri: %14 artış

- İçten yanmalı motorlar ve aksamları: %6,6 artış

Gerileme görülen alanlar:

- İnşaat ve madencilik makineleri: %5,7 düşüş

- Yıkama ve kurutma makineleri: %9,7 düşüş

“İthalat Ucuz, İhracat Yüksek Katma Değerli”

Karavelioğlu, iç pazarda ucuz ithal makinelerin yarattığı baskıya rağmen, Türk makine üreticilerinin mühendislik yoğun, yüksek katma değerli ürünlere yönelerek ihracat gelirlerini koruduğunu belirtti.

Küresel belirsizlikler, jeopolitik riskler, ticaret politikalarındaki dalgalanmalar ve yurt içindeki finansman koşullarının aynı anda hissedildiğini ifade eden Karavelioğlu, 2026’nın ilk yarısında küresel talep tarafında temkinli bir görünüm beklendiğini söyledi.

Avrupa ve Yeni Ticari İttifaklar Öne Çıkıyor

Euro Bölgesi imalat PMI verilerindeki gerilemeye rağmen, stratejik alanlara yönelik yatırımların sürdüğünü belirten Karavelioğlu, Avrupa Birliği’nin Serbest Ticaret Anlaşmalarını genişletme çabasının makine sektörü açısından yeni fırsatlar yaratabileceğini ifade etti. Özellikle MERCOSUR Anlaşması’nın makine sektörü için önemli fırsatlar barındırdığı vurgulandı.

Satış Sonrası Hizmetler Rekabeti Belirliyor

Dünya genelinde firmaların yeni makine yatırımlarını erteleyerek mevcut makineleri modernize etmeye yöneldiğini belirten MAİB Başkanı, bu eğilimin satış sonrası servis, bakım ve entegrasyon hizmetlerini daha stratejik hale getirdiğini söyledi. Makine sektörü giderek daha fazla hizmet ihracatçısı kimliği kazanıyor.

İthalat Baskısı ve Teknolojik Bağımlılık

Kasım ayında makine ithalatının yıllık bazda %12,7 artması, son 12 ayda ise 45 milyar dolar seviyesini aşması, iç pazardaki rekabet baskısını artırıyor. Özellikle Çin’den yapılan ithalatın payının %27,8’e yükselmesi, teknolojik bağımlılık açısından risk oluşturuyor.

Karavelioğlu, yerli üretimi ve teknolojik yetkinliği korumaya yönelik daha dinamik ve hızlı uygulanabilir politika araçlarına ihtiyaç olduğunu belirterek, rekabetçilik odaklı bütüncül bir sanayi ve finansman yaklaşımının sektörün geleceği açısından kritik olduğunu vurguladı.